มูลค่า “สินสอด” ในงานแต่งควรเป็นเท่าไหร่ดี?

Published 9 มีนาคม 2012 by sapa108

ในงานแต่งงาน หัวข้อที่กลุ่มผู้หญิงมักหยิบยกขึ้นมาสนทนาคือ “ควรจะเรียกสินสอดเท่าใด” เช่นเดียวกับกลุ่มผู้ชายว่า “ควรจะให้สินสอดเท่าใด” และเราเองก็มีความรุ้เกี่ยวกับเรื่องสินสอดน้อยมาก การศึกษาเชิงประจักษ์เกี่ยวกับสินสอดนี้จะช่วยให้แนวทางกับเรา

“การแต่งงาน” ในทางเศรษฐศาสตร์ นับว่าเป็นการสร้างข้อตกลงร่วมกัน (Binding Commitment) ระหว่างฝ่ายชายและฝ่ายหญิง และในวัฒนธรรมไทย “การให้สินสอด” ถือเป็นกิจกรรมส่วนหนึ่งของการแต่งงาน

“สินสอด” จัดเป็นราคาในทางเศรษฐศาสตร์ในรูปแบบหนึ่งของข้อตกลงแต่งงาน(หรือหมั้น) แต่ไม่ได้มีการซื้อขายผ่านตลาด (Non-Marketable Trade) จึงไม่มีราคาตลาด (Non-Market Price) และก็ไม่สามารถใช้วิธีการทั่วไปในการประเมินมูลค่าได้ ราคาของสินสอดจึงถูกกำหนดผ่านกระบวนการเจรจาต่อรอง เรียกว่า “การเจรจาสินสอด” โดยในการเรียกสินสอดของฝ่ายหญิง มักมีการตกลงเบื้องต้นก่อนขั้นตอนการเจรจาสู่ขอจริง ถ้าฝ่ายหญิงเรียกสินสอดที่สูงเกินไป ฝ่ายชายก็จะทำการต่อรอง จนกระทั่งได้มูลค่าสินสอดที่ฝ่ายหญิงพอใจ และฝ่ายชายสามารถจ่ายได้ ซึ่งปกติแล้ว การสร้างข้อตกลงร่วมกันก็สามารถนำไปสู่ความมีประสิทธิภาพได้ (Lundberg and Pollak, 2001)

เนื่องจาก “สินสอด” ไม่มีราคาทางตลาด ภศุ (2549) จึงใช้แบบจำลองเฮดโดนิค (Hedonic Pricing Model: HPM) เข้ามาอธิบาย โดยเป็นการผนวกเอาตัวแปรคุณลักษณะต่างๆ ของฝ่ายชาย และฝ่ายหญิงเข้ามาวิเคราะห์แทนที่จะเป็นตัวแปรของตลาด เพราะหาข้อมูลไม่ได้ และคู่บ่าวสาวก็ถือเป็นผู้ร่วมต่อรองราคาซึ่งกันและกัน

“มูลค่าของสินสอด” ภายหลังจากการต่อรองของทั้งสองฝ่ายจะอยู่ที่ระดับ “ราคาดุลยภาพ” (Equilibrium Price) [ในงานของภศุ มูลค่าและราคาของสินสอดเป็นสิ่งเดียวกัน] ขณะที่ “มูลค่าสินสอดที่ฝ่ายชายเต็มใจจะจ่าย” (Willingness to Pay) ก็จะไม่ได้จำเป็นต้องมีค่าเท่ากันกับ “มูลค่าสินสอดที่ฝ่ายหญิงพึงจะรับ” (Willingness to Accept) โดยแบบจำลองแยกวิเคราะห์ได้

การศึกษาทำการเก็บข้อมูลในเขตกรุงเทพมหานคร ด้วยแบบสอบถามจากคู่แต่งงานจำนวน 220 คู่ หรือ 440 คน ประกอบกับการสัมภาษณ์เชิงลึก โดยมีข้อมูลของคู่แต่งงานตั้งแต่ปี 2526 ถึง 2550 ระยะเวลาที่คบหากันก่อนแต่งงานนานที่สุด 18 ปี และสั้นที่สุด 1 ปี เฉลี่ยประมาณ 5 ปีครึ่ง

[เนื่องจากเป็นการเก็บข้อมูลในช่วงปี 2549 ซึ่งราคาทองคำยังไม่สูงเท่าปัจจุบัน] มูลค่าสินสอดสูงที่สุดคือเกือบ 6.7 ล้านบาท และต่ำที่สุดคือ 1 หมื่นกว่าบาท เฉลี่ยอยู่ที่ประมาณ 5 แสนบาท จำแนกลงรายละเอียดได้ว่า มูลค่าเงินสดสูงที่สุดคือ 1.7 ล้านบาท เฉลี่ยอยู่ที่ 2.5 แสนบาท และทอง 99 บาท เฉลี่ยอยู่ที่ 10 บาท

ผลการศึกษาพบว่า คุณลักษณะของทั้งฝ่ายชายและฝ่ายหญิงที่มีผลต่อมูลค่าสินสอด ได้แก่ ระดับรายได้ ระดับการศึกษา การมีภาระรับผิดชอบต่อครอบครัว และการแต่งงานเป็นลำดับแรกของครอบครัว

ขณะที่ทรัพย์สินมีผลน้อยมาก และภาระความรับผิดชอบต่อค่าใช้จ่ายในการแต่งงานและอาชีพไม่มีผลต่อมูลค่าสินสอด

สำหรับคู่ที่กำลังจะแต่งงาน ขอเสนอให้ลองใช้แบบจำลองที่หนึ่งคำนวณมูลค่าสินสอด โดยการแทน”ค่าเฉลี่ย”ของคู่บ่าวสาวเข้าไปในสมการ

มูลค่าสินสอด = (2.2205 x รายได้ต่อเดือน) + (8986.92 x อายุ) + (174818.6 หากเป้นคนกรุงเทพฯ) – (454350.5 หากจบการศึกษาไม่เกินมัธยม/ปวช.) + (227064.1 หากแต่งงานเป็นลำดับแรกของครอบครัว) – (134160.8 หากมีภาระต้องดูแลครอบครัวอยู่) + (1890610 หากเป็นผู้บริหารระดับสูง)

แต่ทั้งนี้ก็ขึ้นอยู่กับอำนาจต่อรองของทั้งสองฝ่ายด้วย เช่น รูปร่างหน้าตาที่ต่างกันของคู่บ่าวสาว หรือความเจ้ากี้เจ้าการที่ต่างกันของพ่อแม่คู่บ่าวสาว ก็อาจทำให้มูลค่าสินสอดดุลยภาพเปลี่ยนแปลงไป

[อ้อ…อย่าลืมปรับเงินเฟ้อด้วยนะครับ ผ่านมา 5 ปีแล้วนับจากงานศึกษาชิ้นนี้สำเร็จ เงินเฟ้อปีละประมาณสัก 3.5% ก็จะเท่ากับ 715590.3x(1+0.035)^5 = 849896.8 บาท หรือประมาณ 8.5 แสนบาท ซึ่งคู่บ่าวสาวต้องตกลงกันให้ดีด้วยว่าจะเอาอัตราเงินเฟ้อประเภทใดมาคิด]

รวมทั้ง คู่ที่แต่งงานไปแล้ว ลองแทนค่าข้อมูลในวันแต่งงานดูเล่นๆ แล้วจะรู้ว่า ณ เวลานั้น ใครเป็นต่อ ใครเป็นรอง ใครชอบใครมากกว่ากัน ผ่านมุมมองของอำนาจต่อรอง แต่ก็แค่แทนค่ากันดูเล่นๆ นะครับ เพราะแม้เราอาจจะเคยเป็นรองมาเมื่อวันนั้น การใช้ชีวิตร่วมกันอย่างมีความสุขจนถึงวันนี้ ย่อมคุ้มกว่าแบบหาที่เปรียบไม่ได้นะครับ ^^

คำนวณออนไลน์ ง่ายๆ คลิกที่นี่

อ้างอิงจาก พชท ปี 20 thaiclinic

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

%d bloggers like this: